Zeelt

Onlangs gevanen in een modderig stukje sloot in de Schermer. Een vis met een bijna wijze uitstraling. Met de kleur van gekleurd modder: groen, geel, goud en bruin. Een rode iris in het oog, wat je berustend aankijkt.  Klaar voor wat er komen gaat.

De sporen van de zeelt zijn bijna onzichtbaar in deze zeer ondiepe slootjes. Alleen wat heel fijne belletjes wijzen op de aanwezigheid van zeelt. Waar karpers en brasems door het water heen suizen, staarten en vinnen zwiepend door de lucht en water, daar is de zeelt verfijnd, subtiel op zoek naar voedsel in deze modderige wereld.

Een kronkelige worm, in vaktaal een springer, werd deze zeelt bijna fataal. Maar hij (of zij) had geluk, we lusten geen vis vandaag, naar liefdevol de vis te hebben onthaakt, werd de zeelt losgelaten in het lichte duister van de poldersloot.

Polderbrasem

Polderkoe

Alle een gelukkig en prachtig 2009 toegewenst. Met grote, geweldige, ongelofelijke visavonturen. Geurvis houdt even een pauze om aan andere projecten te werken. Vanaf februari helemaal weer van de partij. Misschien wel met een nieuwe website.

Het is het moment dat de visser weet dat alles goed is gegaan: tijd, plek, aas, beweging. Alles klopt. Vaak na vele vruchteloze uitworpen, uitproberen, denken, mislukkingen, veranderingen, wachten, en nog meer wachten. En dan is het raak.

Als er een reden is om te vissen, is de aanbeet de reden. De aanbeet van een grote vis wil je nog eens meemaken, Het geeft een kick. Het is het moment van verslaving.

Er zijn tientallen manieren van aanbeten te bedenken. De plotsklapse, de sluimerende, de ‘ zit ik vast?’ aanbeet, de onstuimige, de slome. Op Youtube staan een aardige verzameling. In mijn mailbox stond een voorbeeld video aanbeet van Jeroen en Joris. Uitgelokt, blijkbaar wisten ze dat de snoek aanwezig was in de buis. Want dat is echt de enige reden dat Jeroen niet vist, de vangst of in dit geval de mogelijke vangst bij een collega.

De opname is helaas afgebroken kort na de aanbeet. Maar het is een prachtig voorbeeld van het momentum van de aanbeet.

Gelukkig ben ik nooit verder gekomen dan wat gekrabbel. Ondertussen is het robottijdperk al aangebroken. Een van onze regelmatige huisgasten is een groene robot dinosaurus rond, Pleo genaamd. Een niet van echt te onderscheiden huisdier. Behalve dan dat dino’s al tijdje zijn uitgestorven en dit species na een half uurtje dringend de behoefte heeft aan stroom, anders valt hij in diepe slaap.

Op Youtube staan ondertussen ook de eerste voorbeelden van visrobots. Nog een beetje groot, maar al net zo glimmend en kleurrijk als een grote plug. Dit geeft heel nieuwe mogelijkheden aan het vissen.

Het levend aas kan daarmee haar revival krijgen! Zonder enig morele bezwaren voor het arme aasvisje. want immers (nog) zonder enig gevoel, zal ze aan een lijntje menig slootwater door kunnen zwemmen, op zoek naar een monstersnoek. Gewapend met wat camera’s en druksensoren leidt dit tot een geheel nieuwe vorm van vissport.

En waarschijnlijk ook tot een geheel andere manier van kritisch vissen: aandacht voor de rechten van de robotvis! (zie Robot rights article

Geurvis is een kritische visblog.  Gericht op de vraag over het waarom van het sportvissen. De stelling is dat het actief bezig zijn in de natuur, mensen ook meer kennis en respect voor de natuur bijbrengt. Er zijn weinig andere redenen te bedenken om op een winterdag naast een poldersloot te staan, terwijl de herfst om je heen wordt geblazen en er nagedacht moet worden aan waar grote snoeken op dat moment huizen en welk aas ze prefereren: blauw, rood of harig.

Vissen (maar ook landbouw en jagen) zet je in een directe relatie met de natuur. Je kunt alleen een vis vangen indien je daar een klein beetje van begrijpt.  Alleen observeren en recreeren is daarvoor niet voldoende. De natuurbelevenis is dan eigenlijk te oppervlakkig.

Natuurlijk zijn hiervoor veel uitzonderingen te bedenken.  Bijvoorbeeld onderzoekers van bijvoorbeeld het Ravon laat zien.  En het vissen zoals wij bedrijven is zeker geen onderzoek. Maar het draagt wel bij aan een gevoel voor het (water)milieu.

Vervolgens kreeg ik de volgende foto van mijn goede vriend Jeroen in de mailbox.

En dat maakte dat ik wat dilemma en denkoefeningen voor de boeg had. Tussen de bedrijven door. Vandaar toch wat langzamer geblogd, dan ik had gepland.

Het dilemma zijn natuurlijk de grote dreggen in de bek van de snoek. Mijn eerste artikel ging al over weerhaakloos vissen. En ik had er ook nog het gebruik van kleinere haken aan toe kunnen voegen. Het is gewoonweg een feit dat er een kans op schade is, zodra een vis aanbijt. We proberen deze schade zo klein mogelijk te houden door heel efficient te drillen, de vis te landen, te onthaken de te fotograferen. Ik was bij de vangst van deze snoek. Van aanbeet tot vrijlating duurde hooguit 4 minuten. Iedereen weet precies wat hij moet doen. En ook al schiet er bij elke vangst weer een grote portie adrenaline door de gelederen, we zijn altijd uitermate kalm.

De vis van deze foto heeft hoegenaam geen schade opgelopen.  Hoezo dan toch een dilemma? Gaat het om het beeld? Misschien.

Ik ben een grote fan van de Flickr foto’s van Cor23. Niet alleen zijn de landschappen geweldig (ik wil daar wonen!!), en de vissen prachtig. Elke foto toont de relatie tussen vis, water en omgeving. De foto’s zijn vaak een beetje bijgwerkt, maar laten precies zien waarom ik deze blog begonnen ben: het is echt geweldig om met een goede reden langs de waterkant te staan.  Het contrast met de snoekfoto is groot.

Hoe komt dat? En kan ik daarmee mijn dilemma oplossen?

Ik heb daar niet direct een goed antwoord op. En dat zal zolang Geurvis bestaat, ook wel de vraag blijven. Het vissen op snoek in de Noordhollandse polders is vele malen lastiger dan het vissen op forel en zalm zoals door Cor23 wordt uitgevoerd. De vissen zijn groter, en door de scherpe tanden, een stukje gevaarlijker. De oevers zijn stijl, het water modderig en troebel. De aanbeet en vangst van een snoek telkens weer een schok. De tijd die we hebben om de vis na landing te onthaken en te fotograferen is niet groot. Vissers die in een rivier staan, hebben het relatief gemakkelijker, omdat ze dicht of in het het water staan en de vis kleiner is. Op het moment dat je een vis wilt fotograferen, of op een goede manier wilt onthaken, kun je de vis rustig even in het water laten. Bij het snoeken is dat niet mogelijk.

Ook hebben we voor het snoeken en door het gebruik van kunstaas grotere en meer haken nodig. De trend is daarbij ook groter aas te gebruiken omdat grote snoeken hier een voorkeur voor hebben.  Kleiner kunstaas, kleinere haken of minder halken gaat daarbij niet werken. Of misschien toch wel? Voor het vissen met een streamer wordt bijvoorbeeld geen dreg gebruikt en is de haak enkelvoudig.

Misschien is dat ook wel het antwoord voor het vissen op roofvis: het ontwikkelen van kunstaas wat visvriendelijker is. Dus met enkelvoudige haken.

Het is niet onmogelijk, zoals deze grote snoekvangst van Jeroen bewijst.

Jeroen met Esox van 98cm

Ten eerste het regelmatig schrijven van een kritisch, orgineel, opmerkelijk artikel. Ten tweede een zachte dwang om vaker met een hengel in de hand aan de waterkant te staan. Ook nu, tijdens het grijze, natte en soms koude herfstweer. Anders ben ik meer een kantoorvisser, de visser aan het scherm.

Ik moet eerlijk toegeven dat ik het laatste misschien wel het meest spannend vind. In november heb ik mijn hengelgerei allang in de kast gestopt, en hang ik op en rond de kachel rond, met een boek in de hand en tegenwoordig een laptop op mijn schoot. Terwijl ik de wintervangsten van mijn visvrienden in de mail krijg, nip ik zachtjes aan de hete koffie en bak appeltaart. Ik ben namelijk van nature een mooi weer visser. En ik schaam me er niets eens voor.

Maar nu, in het bezit van een heuse visblog en met een aantal serieuze lezers, rest me niet anders dan huis, haard, en warmte te verlaten en regelmatig in mijn schamele vrije tijd, de wijde wereld in te trekken, op zoek naar water en vis.

Op twintig minuten rijden van mijn huis lonken de kleipolders en de desbetreffende snoeken. Het is zaterdagmiddag als ik aankondig te gaan vissen, vrouw en kinderen in stomme verbazing achterlatend. Het weer is barbaars, met grijze luchten, koude en veel nattigheid. Bladeren wervelen door de lucht, het is zelfs te slecht weer om een vriend te bellen om mee te gaan.

In de kleipolders trekken de boeren de laatste kolen op het droge, de wegen zijn nauwelijks van de akkers te onderscheiden. De golvende vaarten en sloten zijn donker als de nacht. Hier leven gigantische karpers en brasems hun vruchtbaar leven. De snoeken die hier leven zijn zijn monsters.

Bibberend knoopte ik een stukje harig kunstaas aan mijn lijn en gooide deze vervolgens met grote kracht het water in. Wind nam lijn en aas mee in de lucht, het stuk plastic plonste prachtig in een grijze kring. Ik wachtte een moment en trok vervolgens met rukjes de lijn weer in. Misschien zou er iets gebeuren, nu, straks.

Een uurtje heb ik dit weten vol te houden. Er was, behalve wat dobberende kolen, verder geen leven te bekennen in en rondom het water. Maar het voelde prachtig, deze overwinning op mijn zachte zelf en het afschuwelijke weer.

Thuis achter de kachel voelde ik me zalig. Ik heb het aangedurft om op de engste beesten in het water te vissen, geen van hen heeft zcih laten zien, en ik ben voor het moment mooi weer visser af. wat wil een mens nog meer, dan een overwinning op zichzelf?

Michel

Op coarsefish.net staat een betoog van een Australische visser over karperethiek Het kiest de kant van de karper en zet uit een waarom de karper niet zo’n vreselijk beest is als de Australiërs denken.

Voor Australiers is de karper een plaagdier en is het terugzetten van de vis een bijna misdaad. Een volledig andere situatie dan in Nederland, waar het karpervissen al jaren een hype is.

Hoe is dit verschil in beleving te verklaren? Waarom wordt de karper in Australië als een oneetbaar ongedierte gezien? En waarom is er in Nederland geen trotsere visser te vinden, dan een visser met een pas gevangen 40 ponds karper in zijn handen?

Ik kwam op het onderwerp van de karper door het lezen van het boek Ondergang van Jared Diamond.(oorspronkelijke titel: How Societies Choose to Fail or Succeed) Hierin staan een aantal voorbeelden uit het heden en verleden waarbij menselijke gemeenschappen ten onder gaan aan de economische, sociale, culturele en/of milieufactoren. Een van de subthema’s is het uitzetten van uitheemse soorten en de gevolgen daarvan op het ecosysteem. Er worden daarbij enkele vissen genoemd zoals het uitzetten van Marmersnoek in de meren van Montana, en het uitzetten van karper in Australië. In beide gevallen ten behoeve van de vissport, in beide gevallen met vreselijke gevolgen: het verdwijnen van forel populaties in Montana en een ongebreidelde explosie van het aantal karpers in Noordwest Australië.

Ondergang van Jared Diamond

Geurvis is als blog opgezet om het hoe en waarom van sportvissen te onderzoeken. Er zijn positieve te benoemen: zoals het meer bewust zijn van de natuur door er daadwerkelijk aan deel te nemen. Alleen vissers hebben de neiging om uren in het water te staren, een plons te herkennen als karper, voorn of snoek, de trektijd van vissen kennen en te weten wanneer snoek het liefst jaagt. Maar het vissen kent ook andere, negatievere kanten, zoals de gevolgen van het uitzetten van vis.

Nederland wordt in Ondergang genoemd als een land waar heel bewust met de omgeving en het water wordt omgegaan, omdat iedereen daar afhankelijk van is. Dat geldt ook voor het visstandbeheer. Deze wordt voornamelijk in stand gehouden voor de sport- en beroepsvissers. Maar wat zijn de ecologische gevolgen van het uitzetten van karper en andere soorten?

source on Flickr: ThruShu

Karper plant zich van nature slechts matig voort door het ontbreken van het juiste habitat en vooral de juiste hoge temperatuur. Kleine karpertjes worden hier nauwelijks in het wild gevangen. Het is dus een van de mens afhankelijke soort. Het wordt echter steeds een beetje warmer in Nederland, dus ook in het water. Wat gebeurt er als het warm genoeg is voor karper om zich zonder de hulp van de mens zich voor te planten? Krijgen we dan Australische toestanden? Ik denk het niet, omdat hier ook grote snoeken voorkomen. Maar in Australië bestaan grote krokodillen, eten deze geen (grote) vis?

Natuurlijk zijn dit vragen welke voorlopig onbeantwoord zullen blijven. Maar het is een feit dat we een grote invloed uitoefenen op de vissoorten in Nederland, zonder echt goed te weten wat de gevolgen zijn. Hoe zou het water er uit zien zonder karper? Welke soorten zouden meer of minder aanwezig zijn zonder de aanwezigheid van karper? Waarom wordt er wel van verbraseming gesproken en niet van verkarpering? Terwijl beide vissen ongeveer hetzelfde gedrag vertonen, namelijk de neiging om te grondelen in de bodem en daarbij veel troebelheid veroorzakend. Zouden de polderwateren helderder zijn zonder de aanwezigheid van karper, met meer ruisvoorn en meer snoek?

Kortom dit is een onderwerp wat meer onderzoek en discussie verdient. Zowel over uitzetten van vis in Nederland als het uitzetten van oorsprong uitheemse soorten in het buitenland. Zoals forellen in Zuid-Amerika en Australië, Nijlbaarsen in het Victoriameer en de al eerder genoemde Marmersnoeken in Montana.

Maar eerst voor de volgende keer: het hoe en waarom van de fotografische pose met vis.

Michel

Made by Robin Hutton

Het eerste onderwerp waar ik mijn vingers in prik, is het gebruik van weerhaakloze haken (in het engels barbless hooks ). Met recht een killer onderwerp. Tot aan de Tweede Kamer aan toe is het een onderwerp van discussie. Op verschillende visforums is het een regelmatig terugkerend onderwerp. Met voor- en tegenstanders.
De stelling van geurvis is dat weerhaken niet noodzakelijk zijn.

Het vissen vissen met weerhaak is niet in het belang van de vis. De kans op schade in de bek is groot, het onthaken duurt langer en is vaak moeizamer met alle gevolgen vandien. Het argument van sommige vissers dat een vis vaker wordt gemist en dat er geen alternatieven zijn, is een onzin argument. De alternatieven zijn er wel. En het kan zeker frustrerend zijn om een na veel moeite aangehaakte vis te zien ontsnappen. Maar dat staat in geen verhouding tot de schade die een vis kan worden aangedaan.

Wat de alternatieven op een rij:

1. gebruik een haak zonder weerhaak
2. knijp een weerhaken op een haak plat
3. gebruik een haak met microbarbs (kleine verdikkingen vlak onder de punt

De opties 2 en 3 zijn vergelijkbaar met het gebruik van een weerhaak, maar dan met veel minder schade.

Ook zou ik er voor wilen pleiten om dunnere haken te gebruiken. Op veel kunstaas worden haken gezet welke ook prima als een anker van een boot zouden kunnen dienen. Eern combinatie van dunne, weerhaakloze haken zou voor het vissen met kunstaas het meest ideaal zijn. Waarbij het me opvalt dat bij het vliegvissen met streamer enkele haken wordt gebruikt, terwijl voor een bijna vergelijkbare visserij met de werphengel meervoudige haken worden gebruikt. Het lijkt er toch op dat vliegvissers meer aandacht voor de vis hebben dan vissers met werphengel en kunstaas. Mogelijk omdat vliegvissers van nature uit veel meer aandacht moeten schenken aan wijze van vissen, werptechnieken en (kunst)aas.

Vissers die echt een hart voor hun omgeving hebben zullen dit echt een non-onderwerp vinden en allang overgegaan zijn op weerhaakloos vissen.  Voor de overige vissers, hopelijk zet dit artikel een aantal mensen tot denken. Totslot een paar voorbeelden rondom het onderwerp weerhaakloos vissen.  Met wat googlen zijn er overigens nog veel meer te vinden:

- Zoals het artikel van Arend Bleijerveen op Karperwereld.
- Reactie Sportvisserij Nederland op voorstel weerhaakverbod
- Voorbeeld van forellen met bekschade door regelmatige vangsten (A case of barbless hooks)

Ik tenslotte wil opmerken het niet eens te zijn met voorstel op een wettelijk weerhaakverbod. Er zijn meer voldoende regels in Nederland. Vissen op zo visvriendelijke manier gaat alle vissers aan, hiervoor moet geen regelgeving komen. Buiten de vraag wie dat moet gaan controleren. Uit de reactie van Sportvisserij Nederland blijkt men overigens op bestuurlijk niveau nog lang niet zo ver zijn. Volgens deze organisatie vangt geen visser zonder weerhaak meer een vis, en zal de vis meer schade oplopen doordat er meer lijnspanning nodig is.

Gelukkig geven de verschillende discussieforums van voornamelijk vliegvis- en karpervissers geven een compleet ander beeld. Hieruit blijkt dat veel vissers dit onderwerp aan het hart gaan en op zoek zijn naar een goede oplossing. Wat geurvis natuurlijk positief stemt.